Cardiovasculaire risicofactoren

Cardiovasculaire risicofactoren, wat bedoelt men daarmee?

Sommige gedragingen in ons dagelijks leven maar ook bepaalde afwijkingen in onze gezondheidstoestand vergroten de kans dat we vroeg of laat problemen krijgen met hart en/of bloedvaten. Deze gedragingen en deze afwijkingen zijn samen met bepaalde individuele bijzonderheden bijeengebracht onder de noemer “cardiovasculaire risicofactoren”.

Aan de meeste risicofactoren kan men werken

De lijst met cardiovasculaire risicofactoren is lang en tegenover sommige daarvan staan we helaas machteloos. Dat geldt bijvoorbeeld voor erfelijke factoren, voor ouder worden, voor het feit dat men een man is of voor het aanbreken voor de menopauze – stuk voor stuk toestanden of gebeurtenissen waaraan we niets kunnen veranderen. Maar gelukkig voor ons staan daar een aantal risicofactoren tegenover die we wel bij machte zijn te corrigeren als we het risico voor hart en bloedvaten willen verminderen. De bekendste en gevaarlijkste zijn roken, stijging van de bloeddruk, toename van het cholesterolgehalte, gebrek aan lichaamsbeweging, overgewicht en afwijkingen van het bloedsuikermetabolisme waarvan diabetes de verst gevorderde vorm is.

Als risicofactoren samengaan

Elke risicofactor is op zich in staat iemands kans op hart- en vaatproblemen te vergroten. Maar men dient vooral te weten dat het risico het sterkst toeneemt wanneer meerdere van die factoren aanwezig zijn, ook in een niet zo uitgesproken mate. Het zal niemand verbazen dat iemand die twee risicofactoren vertoont een groter gevaar voor hart- en vaatproblemen loopt dan iemand zonder risicofactoren. Een stuk verbazender daarentegen, maar helaas waar, is dat iemand die “een beetje” te dik is, “een beetje” te veel cholesterol heeft en een bloeddruk die “een beetje” te hoog is, in de meeste gevallen een veel groter cardiovasculair risico heeft dan iemand die slechts één van die afwijkingen vertoont maar op een meer uitgesproken manier. Dit is een niet zo aangename maar perfecte illustratie van de spreuk “eendracht maakt macht”!

Het gaat niet alleen om het hart

Wanneer men het over risicofactoren heeft, denkt men doorgaans aan het infarctrisico en dus aan het gevaar voor problemen met de coronaire bloedsomloop. Dat klopt natuurlijk, maar het plaatje is dan niet compleet. De cardiovasculaire risicofactoren hebben ook een weerslag op het voorkomen van andere problemen en met name op beroertes. Wijzigbare risicofactoren corrigeren is een zaak voor iedereen, maar het spreekt voor zich dat mensen die reeds niet-wijzigbare risicofactoren vertonen hierbij nog sterker betrokken zijn als ze de weerslag van die niet-wijzigbare factoren willen compenseren.

De situatie schreeuwt om actie

In België zijn er onder de 15-plussers ongeveer

• 1.200.000 van wie de bloeddruk meer bedraagt dan 140/90 mmHg en waarschijnlijk nog eens zoveel in dezelfde situatie maar zonder het te weten.
• 250.000 met type 2 diabetes en waarschijnlijk nog eens zoveel bij wie hun diabetes niet ontdekt is
• 3.300.000 met overgewicht of die ronduit zwaarlijvig zijn,
• 2.800.000 die elke dag roken,
• 3.200.000 tot 5.400. 000 die onvoldoende bewegen.

Het gevolg van die weinig bemoedigende situatie is dat cardio- en cerebrovasculaire aandoeningen ondanks de onmiskenbare medische vooruitgang de voornaamste doodsoorzaak in België blijven, verantwoordelijk voor meer dan een derde van alle overlijdens per jaar. In 10% van die gevallen sterven mensen die nog geen 65 zijn. Risicofactoren opsporen en systematisch corrigeren is duidelijk een absolute noodzaak.

Bereken uw risico op cardiovasculaire sterfte.