Roken

Men zegt dat tabak vooral slecht is voor de longen (kanker en chronische bronchitis) maar dat het effect op hart en bloedvaten niet zo groot is...

De idee dat roken hoofdzakelijk slecht is voor de luchtwegen is ongetwijfeld zo wijd verbreid omdat de rook in de longen en luchtpijptakken doordringt, maar dat neemt niet weg dat ze fout is.
Uiteraard stellen rokers zich bloot aan het risico van longkanker en bronchiale aandoeningen, maar net als diabetes, hoge bloeddruk, zwaarlijvigheid en te veel cholesterol is roken ook een niet te verwaarlozen cardiovasculaire risicofactor.
Nicotine en koolmonoxide zijn de voornaamste verantwoordelijken voor de noodlottige invloed op hart en bloedvaten. Vanaf de eerste trek doet nicotine de bloeddruk stijgen en het hartritme versnellen, terwijl koolmonoxide een geringere zuurstofvoorziening in de hand werkt. En pas 20 minuten na de laatste trek worden de bloeddruk en het hartritme opnieuw normaal. Het koolmonoxidegehalte in het bloed daarentegen is 8 uur na de laatste trek nog maar met de helft gedaald. Een roker is in feite iemand die met tussenpozen aan hoge bloeddruk lijdt en voortdurend half gestikt door het leven gaat ? en dat zijn twee toestanden die het hart- en vaatstelsel niet erg weet te waarderen. Het wekt dan ook geen verbazing dat rokers zich op lange termijn blootstellen aan een groter risico van atherosclerose en van de voornaamste verwikkelingen daarvan, namelijk hartspierinfarct, arteritis in de onderste ledematen en beroerte. Hoe groot het risico is, hangt samen met hoeveel en hoe lang men rookt.

Als men al jaren rookt, komt er dan niet een moment waarbij het te laat is om dan nog te stoppen met roken ?

Absoluut niet, integendeel zelfs! Het gezegde ‘beter laat dan nooit’ is hier meer dan ooit van toepassing.
Stoppen met roken is op elke leeftijd interessant, ongeacht de hoeveelheid tabak die men rookt en hoe lang men al rookt. Door te stoppen met roken maakt men een aantal gezondheidsrisico’s min of meer snel kleiner. Zo verkleint het risico van een infarct al zeer gauw, naar sommigen beweren zelfs vanaf de eerste dag… Wat vaststaat is dat een jaar na de laatste sigaret het bijkomend infarctrisico al met de helft verminderd is en het gevaar voor een beroerte teruggebracht is tot dat van een niet-roker. De verlaging van het longkankerrisico laat langer op zich wachten: het duurt naar schatting gemiddeld 5 jaar eer het risico met de helft is afgenomen. Na een tiental jaar zonder tabak is de levensverwachting van een gewezen roker opnieuw identiek dezelfde als die van iemand die nooit gerookt heeft.

Zou de rook van anderen (passief roken) schadelijk kunnen zijn voor niet-rokers ?

Tabaksrook bevat meer dan 4 000 chemische stoffen, waaronder een zestigtal die kanker kunnen veroorzaken of in de hand werken. Die rook is bijgevolg uitermate schadelijk voor een roker, maar eveneens voor een niet-roker die hem inademt.
Niet alleen voor de longen trouwens! Ook het hart- en vaatrisico dat iemand loopt door andermans rook in te ademen neemt toe. Het risico van iemand die nooit gerookt heeft maar samenleeft met een roker, ligt 25% hoger dan het risico voor een niet-roker die niet aan passief roken wordt blootgesteld.
De schadelijkheid van passief roken staat absoluut niet meer ter discussie. Een onderzoek bij meer dan 125 000 mensen dat dit jaar werd gepubliceerd, toont aan dat passief roken niet alleen een bron van ongemak is voor wie het moet ondergaan maar ook bestaande ziekten erger maakt, in het bijzonder hart- en vaataandoeningen, en aan de basis ligt van long-, strottenhoofd- en keelkanker, emfyseem en chronische bronchitis ? stuk voor stuk aandoeningen die tot vroegtijdig overlijden leiden. Een van de grote verdiensten van dat onderzoek was dat werd aangetoond dat blootstelling in de werkomgeving een aanzienlijke factor voor de toename van het risico is.
De rook die niet-rokers inademen heeft een dubbele herkomst: een gedeelte bestaat uit rook die door rokers wordt uitgeademd, een ander deel komt vrij uit de verbranding van de sigaret, de sigaar of de pijptabak zelf. Die laatste rook is het gevaarlijkst, zowel voor de luchtwegen als voor het hart- en vaatstelsel.

Ik rook maar 5 sigaretten per dag en loop dus maar weinig gevaar voor mijn hart en longen...

Aangezien het risico van roken evenredig is met de hoeveelheid die men rookt en het aantal jaren dat men rookt, klopt het inderdaad dat 5 sigaretten per dag minder risico inhouden dan een pakje per dag. Maar dat betekent nog niet dat er helemaal geen risico zou zijn. Sigaretten zijn altijd schadelijk, zelfs in kleine hoeveelheden. Een voorbeeld: iemand die gedurende 40 jaar 5 sigaretten per dag rookt, loopt hetzelfde longkankerrisico als iemand die al 10 jaar lang een pakje per dag rookt. Globaal gezien heeft men berekend dat elke sigaret de levensverwachting met ongeveer 6 minuten vermindert.